Tekst uitnodiging feest,
en de twee feiten die iedereen vergeet.

Een feestuitnodiging mag drie regels lang zijn en toch werken, zolang het de juiste drie zijn. De losheid hoort bij de toon, niet bij de informatie: een gast moet nog steeds weten wanneer hij moet komen, wanneer het stopt, waar hij binnenloopt en of hij vooraf moet eten.

Twee feiten verdwijnen vaker dan alle andere. De eindtijd, omdat de gastheer die zelf ook niet weet — zet er toch een neer en blijf gerust langer. En wat je meeneemt, omdat vragen onbeleefd voelt, terwijl het onbeleefder is om veertig mensen te laten gokken en te eindigen met elf identieke flessen rode wijn en geen ijs.

'Vanaf acht uur' betekent kom wanneer je wilt. 'Om acht uur' betekent wees er dan. Gasten gehoorzamen wat je opschreef en nemen je de andere stilletjes kwalijk, dus beslis eerst welk feest je geeft. Een inloop met een speech om negen uur is geen inloop, en een diner om acht uur dat de halve kamer als een rollende aanvang behandelt, is een koud diner.

Gebeurt er iets op een bepaald moment — een taart, een toost, iemand die binnenkomt die van niets weet — geef die tijd dan apart en zeg waarvoor hij is. Mensen schikken zich veel beter naar een reden dan naar een opdracht.

Een thema is een gunst die je vraagt, en de grootte van die gunst bepaalt hoeveel mensen hem doen. 'Iets goudkleurigs' levert negen van de tien gasten op. 'Berlijn, 1927' levert vier mensen in vol kostuum op en dertig die zich bij de deur verontschuldigen, wat voor hen erger is dan voor jou.

De oplossing is het thema zo op te schrijven dat iemand het in tien minuten uit zijn eigen kast kan halen, en er dan de zin bij te zetten die iedereen vrijpleit. Zeg het één keer, houd het bij één regel, en meen het als je zegt dat het niet hoeft.

Er zijn drie eerlijke standpunten en elk heeft zijn eigen zin: neem een fles mee, neem een schaal mee, neem niets mee. Het gaat mis als een gastheer het ene bedoelt en het andere opschrijft, of vier regels schrijft die als een rekening lezen.

Lengte is de test. Eén regel waarin je om een fles vraagt, is gastvrijheid. Vier regels over het budget, de boodschappen en wie het ijs meeneemt, is een verzoek om een bijdrage, en dat verandert de avond voordat er iemand binnen is. Moet er echt gedeeld worden, zeg dat dan in één zin en laat mensen zelf beslissen.

De praktische regels voorkomen dat de avond misgaat en kosten twee zinnen. Wanneer de muziek naar binnen gaat, waar je kunt roken, of de bel het doet, of er een hond is, of er vier trappen zijn, en of iemand kan blijven slapen.

Zeg de regel over de buren in je eigen stem in plaats van als voorschrift. Gasten houden zich aan een belofte aan een mens en negeren een mededeling, en dat verschil zie je om half twaalf.

Een uitnodiging voor een huisfeest is persoonlijk. Hij draagt een huisnummer, een buurman, een hond, een trap en een grens aan het aantal mensen dat in een keuken past. Een gehuurde zaal draagt een boeking, een eindtijd waar je niet over gaat en heel vaak een aantal dat je niet mag overschrijden.

Dat aantal verandert de tekst. Passen er zestig in de zaal, dan moet de uitnodiging dat zeggen en moeten de reacties geteld worden, anders word jij degene die bij de deur staat te rekenen. Een digitale uitnodiging kan een optionele capaciteit dragen die stopt met ja's aannemen zodra het aantal bereikt is, en een reactiedatum die het formulier sluit. Het blijft een reactie en geen kaartje: er wordt niets verkocht, niets afgeschreven en niemand wordt bij de deur ingecheckt.

Gasten nemen iets mee omdat met lege handen aankomen verkeerd voelt, dus 'geen cadeaus' werkt alleen als het die neiging ergens anders naartoe stuurt. Noem het ding dat je echt wilt — een fles, een schaal, een nummer voor de playlist — of noem een goed doel. En zeg het één keer: drie keer in één uitnodiging leest als een test in plaats van als vrijgevigheid.

Een feest op korte termijn heeft één voordeel: niemand verwacht een ontworpen uitnodiging, dus de tekst mag één zin zijn. Het heeft één nadeel: iedereen heeft al plannen, en daar concurreer je mee. Wees eerlijk dat het last-minute is, maak nee net zo makkelijk als ja, en geef de eindtijd, zodat het na iets anders nog past.

Stuur hem als een link die mensen op hun telefoon openen en in een tel beantwoorden. Niets installeren, geen account aanmaken, geen app tussen de uitnodiging en de reactie — een feest op korte termijn sterft aan wrijving, en elke extra stap is iemand die besluit later te antwoorden en dan helemaal niet antwoordt.

Zelfs een feest heeft tonen, en de keuze gaat over de gastenlijst en niet over het feest. Een vijftigste met ouders, schoonouders en een baas erop kan een formele regel dragen zonder in een bruiloft te veranderen. Een housewarming voor twaalf vrienden moet dat niet proberen.

Wat je ook kiest, de feiten eronder blijven in dezelfde volgorde en in dezelfde gewone woorden staan. De toon woont in de openingsregel, nooit in het adres.

Juist het informele feest is het feest waarbij de reactie telt, want er is geen cateraar die jouw gok opvangt. Je koopt eten, drinken en ijs voor een aantal, en het verschil tussen dertig en vijftig is een tweede rit naar de winkel om negen uur terwijl het feest al begonnen is.

Houd de regel net zo los als de rest van de uitnodiging en geef hem toch een datum. 'Laat het even weten' haalt niets op, want het vraagt niets op enig moment. 'Laat het voor donderdag weten, dan weet ik hoeveel ik moet kopen' haalt bijna alles op, want het legt zichzelf uit.

Bij een digitale uitnodiging hoort de reactie bij de pagina. Gasten tikken ja of nee in de browser die ze toch al hebben, zeggen met hoeveel ze komen en geven eventuele dieetwensen door, en het formulier sluit op de datum die jij instelt. Geen app, geen account, niets te downloaden — en dat is de echte reden dat mensen antwoorden in plaats van het van plan te zijn.